Onlar 1998-2007 yılları arasında gösterdikleri performansla Türkiye’nin dolar bazında en hızlı büyüyen 250 işletmesi. Geçen yıl en küçüğü 52.5 milyon, en büyüğü 7 milyar dolar ciro yaptı. CNBC-e Business tam 3 bin 335 şirketin son 10 yıllık performanslarını inceledi ve Türkiye’nin büyüme rekortmenlerini belirledi...

Burak Mavi

TÜRKİYE, bütün dünya ile birlikte bir kez daha ama bu kez çok daha uzun süreceği anlaşılan bir krizle yatıp kalkıyor. Son 80 yılın en büyük krizi de olsa bir süre sonra geride kalacak. Bir yenisi ile karşılaşılıncaya kadar unutulacak. Ancak krizleri hasarsız atlatabilenler, hatta başarıyla atlatıp kârlı çıkanlar, kendilerini hiç unutturmayanlar olacak. Tıpkı geçmiş 10 yılda olduğu gibi.
Evet, şirketlerden söz ediyoruz. Ama gelip geçici, anlık başarılarıyla değil, on yıllık bir sürede nice badireyi atlatarak en hızlı olmayı başarabilen işletmelerden... Türkiye’nin en hızlı büyüyen şirketleri araştırması için onlarca listeyi, binlerce işletmeyi ve 10 binlerce rakamı elden geçirmişiz. Nihayet listeleme işlemlerini tamamlayıp arkamıza yaslanmış, binlerce şirketin son on yıldaki ciro performansına bakıyoruz. Bazıları bu süre içinde yaşanan krizlerin hakkından gelememiş, kapanıp gitmiş. Kimileri daha başarılı rakiplerince yutulmuş, kimilerine de devlet el koymuş... Ancak içlerinden bazılarını ne son 10 yılda gördükleri krizler, ne yükselip alçalan faizler ve kurlar, ne de küreselleşmeyle gelen konsolidasyonlar yolundan alıkoyabilmiş. Kimimiz bazılarının adını belki de ilk kez bu listede görecek. Ancak bu onlar için çok önemli gibi görünmüyor. Tek hedefleri var: Her koşulda büyüyebilmek.

50 MİLYON DOLARDAN
BÜYÜK CİROLU ŞİRKETLER
İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) her yıl yaptığı Türkiye’nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu ile En Büyük İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listeleri ve İnterpromedya şirketinin hazırladığı İlk 500 Bilişim Şirketi araştırmalarına son 10 yılda toplam 3 bin 335 farklı şirket girmiş. Bu şirketler arasında bir bölümü 2007 itibarıyla 50 milyon dolar ve üstünde ciro rakamına ulaşabilmiş ki sadece bu niteliğe sahip olan şirketler bu araştırmaya girebildi. Sayıları 852’yi bulan bu işletmelerin geçen yılki toplam cirosu ise 323.2 milyar dolar.
İşte bu 852 şirketin geçmişlerini tek tek inceledik. Bunlar arasında yaptığımız bir sıralamayla dolar bazında en hızlı büyüyen 250 işletmeyi ortaya çıkardık. 10 yıl önceki toplam ciroları 16.2 milyar dolar seviyesinde bulunan bu 250 işletmenin 2007 yılı sonu itibarıyla toplam cirosu ise 104 milyar dolara ulaşmış durumda. Büyüme rekortmeni 250 şirketin ciroları geride bıraktığımız 10 yılda ortalama 6.4 kat artmış. Sektörel olarak incelendiğinde ise gıdanın listeye en çok şirket sokarak birinci sırada yer aldığı, ardından otomotiv, demir-çelik, metal ve tekstilin geldiği görülüyor.
Referans olarak aldığımız her iki liste de güvenilir kuruluşlar tarafından düzenleniyor. Ancak bu listelerin içinde bazı şirketlerin geriye dönük olarak 10 yıllık ciro bilgilerini bulabilmek mümkün olmadı. Bu nedenle durumu daha iyi değerlendirebilmek için çapraz incelemeler de yaptık. Şirketlerin beş ve üç yıllık büyüme sıralamalarında da kaçıncı durumda olduklarını ve büyüme oranlarını belirledik. Listelere katılımın artması ve bilgi paylaşımının çoğalması, gelecekte daha sağlıklı değerlendirmeler yapılabilmesini sağlayacak geniş bir veri tabanına sahip olmamızı mümkün kılabilir.

EN HIZLI BÜYÜYEN ŞİRKETLER

1 BİMEKS
CARREFOURSA’NIN TEKLİFİYLE ZİNCİR OLDU
Londra merkezli yatırım fonu RP Capital Group’a hisselerinin yüzde 49’unu satmak üzere bu yılın başında iki yıllık opsiyon sözleşmesi imzalayan teknomarket zinciri Bimeks 30 mağaza ve 16 bin 500 metrekarelik satış alanına sahip. 1998-2007 arasında cirosunu 65.7 kat artırarak en hızlı büyüyen şirket oldu. Murat, Vedat ve Ömer Akgiray kardeşler halen şirketin yüzde 75’ini kontrol ediyor. Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyelerinden Vedat Akgiray başlangıçta Kadıköy’de yazılım ve data güvenlik cihazları satan küçük bir mağaza açmış. Carrefoursa’dan gelen “6 ay kira vermeyin, memnun kalmazsanız çıkarsınız” davetini kabul edince hiç aklında olmadığı halde zincir mağaza yolculuğu başlamış.

2 GOLDAŞ
EN DEĞERLİ 33’ÜNCÜ MARKA SEÇİLDİ
Kuyumculuk sektörünün hisseleri halka açılmış tek şirketi konumundaki Goldaş, İstanbul Sanayi Odası’nın her yıl açıkladığı “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Şirketi” araştırmasında 2007 yılında 60’ıncı sırada yer aldı. Şirket son 10 yıldaki performansıyla cirosunu 38.3 kat artırarak en hızlı büyüyen ikinci şirket oldu. Goldaş kuruluşundan bir yıl sonra 1994’te ABD’de, sonra Britanya, Rusya, BAE, Almanya, Tayland, Güney Afrika ve Çin’de temsilcilikler açarak ihracat yaptığı ülke sayısını 40’a çıkarmış. Brand-Finance şirketi tarafından yapılan marka değeri araştırmasında 167’si İMKB’de işlem gören toplam 192 şirketin markaları arasında Goldaş en değerli 33’üncü marka seçildi.

3 NETEKS
YAKALADIĞI BAŞARIYA YABANCI DA ORTAK OLDU
Bundan 12 yıl önce kurulup faaliyete geçirilen Neteks, ağ ve iletişim teknolojileri alanında hizmet veriyor. Şirketin tüm hisselerine geçen yıla kadar, 2007 cirosu 786 milyon dolar olan Index Grup hakimdi. 2007 Temmuz ayında hisselerinin yarısı iletişim ağı, güvenlik, mobilite ve yakınsama ürünlerinde dünyanın önde gelen şirketlerinden Westcon Group’a geçti. Neteks İnterpromedya tarafından yapılan “İlk 500 Bilişim Şirketi 2007” araştırmasında 71’inci sırada yer aldı. Şirket son 10 yıllık dönemde cirosunu 32.2 kat artırarak Türkiye’nin en hızlı büyüyen üçüncü şirketi unvanına sahip olmayı başardı.

4 PENTA
BİLİŞİM ALANINDA TÜRKİYE 18’İNCİSİ
Penta Bilgisayar son 10 yıllık dönemde cirosunu neredeyse 30 kat artırarak Türkiye’nin en hızlı büyüyen dördüncü firması olmayı başardı. 2007 yılında 366 milyon dolarlık ciro elde eden şirket Türkiye’nin önde gelen donanım ürünü dağıtıcıları arasında yer alıyor. Şirketin 200’e yakın çalışanı ve 3 binin üzerinde bayisi bulunuyor. Penta Bilgisayar, aralarında HP ve Acer’ın da bulunduğu dünyanın önde gelen bilişim ve teknoloji şirketlerinin Türkiye distribütörleri arasında yer alıyor. Şirket İnterpromedya tarafından geçen yıl yapılan
“İlk 500 Bilişim Şirketi” araştırmasında da Türkiye’nin
en büyük 18’inci firması seçildi.

5. TOYOTA
15 YILDA SIFIRDAN
TÜRKİYE 4’ÜNCÜLÜĞÜNE
Bu yılın ilk çeyreğinde 43 bin 777 otomobil üreten ve bunun 42 bin 430’unu ihraç eden Toyota Otomotiv Türkiye, geçen yılı yaklaşık 3.5 milyar dolarlık bir ciro ile kapattı. Böylece şirket son 10 yılda sergilediği performansla cirosunu neredeyse 30’a katlamış oldu. Şirketin hisselerinin yüzde 90’ı Toyota Motor Europe’a, geri kalanı ise Mitsui & Co şirketine ait. Toplamda 1 milyar euro’luk yatırımı bulunan Toyota Türkiye, aynı zamanda 3 bin kişinin üzerinde istihdama ve yıllık 150 bin araçlık üretim kapasitesine sahip. Şirket fabrika temelinin atıldığı 1992 yılından itibaren düzenli olarak büyüyerek Türkiye’nin en büyük 4’üncü sanayi kuruluşu oldu.

Tam liste CNBC-e Business’ın Kasım sayısında...