Anadolu Grubu 2010’u yeni hedeflerle karşıladı. Milyar euro’luk enerji yatırımı var... İran’da alkolsüz bira işini düşünüyor... Pakistan’da kola pazarını genişletmek için büyük yatırım hazırlığında... McDonald’s’da franchise sistemi geri dönüyor... Tıp fakültesi planlanıyor... Tuncay Özilhan, Beşiktaş Başkanlığı hakkındaki sorulara ise ilk kez “Neden olmasın” cevabını veriyor.

Burak Mavi

KRİZ döneminde çokuluslu bir şirketin dümenindeyseniz işiniz çok zordur. Sizden karmaşaya sürüklenmeden, koordineli şekilde uluslararası bir eylem planı hazırlayıp bunu kusursuzca yürütmeniz beklenir.
Bunu yapamazsanız şirkette kalıcı hasarlara neden olabilirsiniz. Bu yüzden kriz dönemleri, çokuluslu şirketler için gerçek bir imtihandır ve çoğu iş adamını ve yöneticiyi sınıfta bırakır.
2008’in son çeyreğinde patlayan küresel krizde bu imtihanların en büyüğü yaşandı. Pek çok şirket oldukça zor günler geçirdi. İyi yönetilenler işi küçük sıyrıklarla atlatabildiler. Kötü yönetilenler sarsıldı, hatta aralarından bazılarının ömrü krizin sonunu görmeye yeterli olmadı.
Anadolu Grubu, bu süreçten başarıyla çıkanlar arasında. Grubun patronu ve  CEO’su Tuncay Özilhan küresel mali krizi 14 ülkede 45 fabrikası ve üretim tesisi bulunan çokuluslu bir şirketin bir numaralı koltuğunda karşıladı.
Koltuğunun altına sıkıştırdığı dosyada 2009’un 11 aylık sonuçları var ve büyük bir sürpriz olmazsa Anadolu Grubu geçen yılı, net satışlarda yüzde 1 büyüyerek 6.8 milyar lira ciro ile kapattığını açıklayacak. 2009 yılında grubun faaliyet kârının ise bir önceki yıla oranla yüzde 7 artması bekleniyor. Grup istihdamını da geçen yıl yüzde 12.2 artırarak 22 bine taşımış.

2010 YATIRIMLAR YILI OLACAK
Peki, grup, içinde bulunduğumuz yıl, küresel krizin etkilerinin azalmasını beklerken neler yapacak?  Özilhan faaliyet gösterdiği alanlarda ciddi yatırımlara hazırlanıyor. 
Enerjide 1 milyar euro’luk devasa bir yatırım için kolları sıvamış durumda. Alkolsü birada İran’da üretim yapmak istiyor. Coca Cola’da Pakistan’a 100 milyon dolarlık yeni yatırım planlıyor. McDonald’s için uzun yıllardan beri ilk kez franchising’i telaffuz ediyor.
Ve daha önce hep kaçındığı Beşiktaş başkanlığı için “bundan sonraki seçimlerde aday olmayı düşündüğünü” söylüyor.
Uzun lafın kısası... 2010 yılında yepyeni bir Özilhan ve Anadolu Grubu göreceğiz.
Özilhan sağlam adımlarla temkinli ilerlemek istiyor. Krizden çıkış zamanı ile ilgili tahminler nedeniyle pek çok yalancı şafak yaşandığını bilecek kadar tecrübeli. “Bu yıl bütçe hedefimizde agresif davranmadık. Kendimize yüzde 5 civarında bir büyüme hedefi koyduk çünkü tıpkı 2009 gibi bilinmeyenlerle dolu bir yıl var önümüzde” diyor.
Evet, Özilhan temkinli. Ama aşırı temkinli davranarak da uluslararası arenada daha etkin bir rol oynama fırsatını kaçırmaması gerekiyor. Bu yüzden 2010 Anadolu Grubu’nun stratejik yatırımlara imza attığı bir yıl olacak gibi duruyor.

ÖNCELİK ENERJİDE
Özilhan’ın öncelikli gündem maddesi enerji yatırımları. Enerjinin grup içinde içecekten sonra en büyük ikinci faaliyet alanı olmasını istiyor.
Türkiye’de bu enerji meselesi, iş adamlarının kara sevdası haline geldi. Birçok sanayici aynı kadına aşık. Ama bu zengin ve alımlı kadının kimlere şans tanıyacağı henüz belirsiz. 
Özilhan’ın enerji konusunda önemli bir iddiası var. Sadece büyük yatırım yapanların kazanacağına inanıyor: “Türkiye’nin enerji yatırımı yapması şart. Ama pek çok küçük şirket de bu alana yatırım yapmış durumda. Bunlar verimliliklerini kaybedecekler. Çünkü büyük enerji yatırımları devreye alındığında, onların verimlilikleri, küçüklerinkine oranla çok daha yüksek olacaktır. Bu açıdan yatırım planlayanlara tavsiyem şu: Bu iş tekstildekine benzemesin. 15 sene önce herkes tekstil sektörüne yatırım yaptı ve sonra çok büyük sıkıntılar çekildi. Şimdi alışveriş merkezi furyası var. İnsanlar köyüne bile alışveriş merkezi yapar oldu, bunun da sıkıntısı çekilecek.”
Peki Anadolu Grubu enerjide neler yapmayı planlıyor? Kendisine nasıl bir hedef koymuş durumda?
Özilhan, “büyük yatırım eşittir verimli şirket” formülüne uygun olarak kendisi ile birlikte hareket edebilecek devasa bir ortak girişime dahil oldu. Kısa adı UDDA olan bu ortak girişim grubu, Unit Investment, Doğuş, Doğan ve Anadolu Endüstri Holding’in katılımıyla oluşturuldu.
Bu grup kurulduğunda adından epeyce bahsettirdi, ardından birkaç özelleştirme ihalesine de katıldı. Ama henüz yatırım yapmış değil. Özilhan, “Ortak girişim grubunu büyük enerji özelleştirmeleri için kurduk. Birkaç ihaleye girdik ama aklımıza yatmadı. Büyük çapta enerji özelleştirmesi de geçen yıl yapılmadı. Bu yıl yapılırsa ilgileniriz. UDDA şu anda çok faal değil ama kendi aramızda görüşüp konuşuyoruz” diyor.

BİZE SİNOPLU DERLER BİZ SANTRAL SEVMEYİZ
UDDA’nın faal olmasını beklerken zaman kaybetmek istememiş Özilhan. Tek başına başka enerji yatırımlarına girmeye karar vermiş. Sinop’un Gerze ilçesine 1 milyar euro’luk yatırımla 1200 megavatlık bir termik santral yapmak istiyor. Şu anda ÇED (Çevre Etki Değerlendirme) raporunu bekliyor ve bunu önümüzdeki beş ay içinde alabileceğini umuyor. Ama çok daha önemli bir sorunu var: Sinoplular.
Çatışmanın fitilini ateşleyen, buraya nükleer santral yapmak isteyenler olmuş. Sinoplular önce kentlerine nükleer santral yapılmasına karşı çıkmışlar. Sonra da her türlü santrale... Şu anda Sinoplular “santral” kelimesine o kadar tepkililer ki, neredeyse telefon santraline bile karşı çıkacaklar. Yerel basın ve halkın önemli bir kısmı bu işe ciddi muhalif.
Özilhan, “ÇED başvurumuzu yaptık şu anda yöre halkını ikna etmeye çalışıyoruz. Türkiye’de termik santral dediğimizde hafızalarda eski santraller ve yarattığı kirlilik var. Böyle düşünmekte haklılar ama teknoloji artık bu konuda çok gelişti. Tamamen AB normlarına uygun, çevreyi kirletmeyecek sistemlere sahip ve ithal kömürle çalışacak bir santral yapacağız. Her şey yolunda giderse bu yılın sonunda temeli atarız. Dört yıllık bir yatırım bu. Finansmanının yüzde 30’u özkaynak, kalanı uzun vadeli kredi şeklinde. 2015’te de üretime geçeriz diye planlıyoruz” diyor.

Devamı CNBC-e Business’ın Şubat sayısında...