Müslüman ülkelere yapılan ihracatın toplam ihracattaki payı dört yılda yüzde 12’den yüzde 20’ye çıktı. Peki Erdoğan’ın Davos’taki “One minute” çıkışının ve Arap ülkelerinde fırtınalar yaratan TV dizilerinin buna etkisi ne kadar?

Mehmet Kara

BAŞBAKAN’IN Davos’taki “One minute” çıkışının, Arap ülkelerinde büyük hayran kitleleri oluşturan Türk dizilerinin, söz konusu ülkelerde Türkiye’ye ve Türk ürünlerine sempati ve ilgiyi artırdığı kesin.
Bu durum, haliyle bu ülkelerle olan ticareti olumlu yönde etkiliyor. Örneğin tavuk ve yumurta üreticisi Keskinoğlu, bu sempati ve ilgi artışı nedeniyle Müslüman ülkelere ihraç ettiği ürünlerin üstüne Türk bayrağı koydu. Keskinoğlu Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Keskin Keskinoğlu, bu girişimlerini şöyle açıklıyor: “Tüketici rafta gördüğü ürünün üzerinde Türk bayrağı görünce denemek istiyor, çünkü aynı zamanda Türk ürününe büyük bir güven de duyuyor. Bu yüzden biz de Keskinoğlu olarak bu ülkelere gönderdiğimiz ürünlerin üstüne Türk bayrağı koyuyoruz. Satışlarımız oldukça iyi gidiyor. Kendimize önemli bir pazar payı yarattık ve daha da büyüteceğiz.”
İslam ülkelerinin toplam ihracattaki payı, daha dört sene önce yüzde 12 düzeyindeydi. 2009 sonu itibariyle ise yüzde 20’yi aşmış durumda. Ancak rakamların ayrıntıları, artışın arkasındaki faktörlerin sadece “One minute” ve Türk dizileri olmadığını da ortaya koyuyor. Çünkü, asıl dikkat çekici sıçrama “One minute” çıkışından önce, yani 2008 yılında gerçekleşmiş.
Peki belirleyici faktörler bunlardan ibaret değilse, söz konusu ülkelerin ihracattaki payının 2006 yılında yüzde 12.8 düzeyinde iken, 2007’de 14.1’e, 2008’de 19.0’a ve nihayet geçen yıl da yüzde 20.8’e yükselmesinin arkasındaki asıl nedenler neler?

BÖLGEYE YÖNELİK ZİYARETLER ETKİLİ
Türk-Mısır İş Konseyi Başkanı Zuhal Mansfield, son yıllarda İslam ülkelerinin Türkiye’ye bakışının olumlu yönde değişmesinin bu ülkelere yönelik ihracatın artmasında etkili olduğunu düşünüyor. Özellikle bazı komşularla ilişkilerin “akrabalığa” terfi ettiğini söylüyor Mansfield ve ekliyor: “Ayrıca petrol fiyatlarındaki artışa paralel taşımacılık maliyetlerinin artması da, ihracatçıya, hemen yanı başımızdaki ülkelerin cazibesini kavrattı.” 
Türk-Lübnan İş Konseyi Başkanı Mehmet Habbab da söz konusu ülkelerle yakınlaşma politikasının ihracattaki payı üzerinde büyük bir etkisi olduğu görüşünde: “2000 yılına kadar bir başbakan, bir cumhurbaşkanı Ortadoğu’ya pek gitmezdi. Şimdiki Cumhurbaşkanı ve Başbakan en az 10 kere gitmiştir. Her ay bir bakan, başbakan, cumhurbaşkanı o memleketleri ziyaret ediyor. Kürşat Tüzmen olsun, Zafer Çağlayan olsun, Sanayi Bakanı Nihat Ergün olsun, birçok bakan onlarca kez bu ülkelere gitti. Bunların tümü büyük avantaj doğuruyor.”
Bu ziyaretlerin sadece günübirlik yansımalar değil, kalıcı etkiler de bıraktığını ise şu sözlerle dile getiriyor Mehmet Habbab: “Vizeler kalkıyor örneğin. Çoğuyla ikili ticaret anlaşmaları ve bir de karşılıklı vergi muafiyeti anlaşmaları imzaladık. Böylece öncelikli ülke statüsü kazanmış oluyoruz. Ürünlerimize daha düşük gümrük vergisi uygulanıyor, fiyat avantajı kazanıyoruz.” Zuhal Mansfield’in söyledikleri de Habbab’ın söyledikleriyle paralellik gösteriyor: “Dizilerin getirdiği etki kısa olur. Onlar ana faktör olamaz. Ben makine üreticisiyim. İstediğiniz diziyi istediğiniz kadar izlettirin, sadece tanınmışlığa bir etkisi olur, ben makinemi satamam. Benim satış yapabilmem için başka özendirmeler lazım. Serbest ticaret anlaşmasını yapar, bağlantıları kolaylaştırır, üstüne de dizilerle gidersem en iyi sonucu alırım.”
Hem Mansfield, hem de Habbab, anlaşmalara atıfta bulununca ilgili ülkelerle yapılmış ihracat artışına hizmet edebilecek anlaşmaların dökümü için Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın kapısını çaldık.

Devamı CNBC-e Business’ın Mart sayısında...