Nakit şampiyonları

Türkiye’de 250 milyon liranın üzerinde nakde sahip halka açık şirket sayısı 29. Geçen yılki araştırmamızda bu rakam 19’du. Listeye giren 29 şirketin toplam nakit varlığı yüzde 20 arttı. Kur zararları ise 11.8 milyar liradan 5.6 milyar liraya geriledi. Özetle Türk şirketleri krizin ilk yılında geminin direğini kırmadan yol almayı başardı.

Burak Mavi

HER yıl yenilediğimiz Türkiye’nin nakit zengini şirketleri araştırmasının üçüncüsünü bu ay hazırladık. Hisseleri İMKB’de işlem gören şirketlerin 2009 yılı verilerinden yola çıkarak hazırladığımız bu araştırmamızın sonuçları da en az öncekiler kadar tartışılacağa benziyor. Şirketlerin nakit varlıklarını geçmiş yıllarda uyguladığımız metoda sadık kalarak hesapladık. Yani şirketlerin üç aya kadar vadeli nakit ve benzeri varlıklarıyla yine üç aya kadar vadeli finansal yatırımlarını topladık. İşte araştırmamızla ilgili bazı satırbaşları...
Bu yılki listemizi inceleyenler önemli bir sürprizle karşılaşacaklar. 2008 verileriyle borsada işlem gören şirketler arasında nakit varlığı 250 milyon lira ve üzerinde olan 19 şirket vardı. 2009’da bu rakam 29’a yükseldi. Ayrıca 2008 verilerine göre nakit varlığı 1 milyar liranın üzerinde 10 şirket varken, geçen yıl bu sayı 12’ye çıktı.
Sadece şirket sayısında değil, nakit varlığın toplam miktarında da yüzde 20 civarında bir artış gözleniyor. Listemize giren 250 milyon liranın üzerinde nakit varlığa sahip 29 şirketin toplam nakdi 2008’de 35 milyar lira civarındayken, geçen yıl 42.5 milyar lira seviyesine çıkmış görünüyor. Ama artış oranı geçen seneki kadar parlak değil. Geçen sene listemize giren 19 şirketin nakit varlığı toplamda yüzde 53 oranında artarak adeta rekor kırmıştı.
Bu yılki listenin sürpriz çıkışını 2009 performansı ile nakit varlığını 26 katına çıkaran Selçuk Ecza Deposu yaptı. Onu, listeye ilk kez giren Aselsan ve Trakya Cam ile Tofaş ve Coca Cola İçecek takip ediyor.
Araştırma sonuçlarını değerlendiren Milliyet Gazetesi yazarı Güngör Uras, 2009 yılında esen kriz rüzgarının dünyadaki diğer güçlü sermaye grupları gibi Türkiye’deki şirketleri de olumsuz etkilediğini söylüyor.
Ancak öyle görünüyor ki, küresel mali kriz Türk şirketlerine korkulan boyutlarda zarar verememiş. Uras, halka açık çoğu şirketin 2008 yılına kıyasla nakit varlığını artırabilmiş olmasının bunun önemli bir işareti olduğu görüşünde.

KISA VADELİ BORÇTAKİ
ARTIŞ TEHLİKELİ
Yine de Uras’ın nakit zengini şirketler konusunda bir uyarısı var: “Dikkat çekici olan listedeki şirketlerin çoğunda kısa vadeli borçların nakit varlığını aşan boyutlara ulaşması.” Uras’a göre şirketlerin sağlıklı bir yapıya kavuşabilmesi için kısa vadeli borçlarının nakit varlığının altında kalması gerekiyor. Öte yandan şirketlerin kısa vadeli borçlarındaki artışın yüzde 20-30 arasında kalmasının kriz etkileri düşünüldüğünde olumlu bir gösterge olduğunu söylüyor Uras. Listemizde yer alan sekiz şirketin kısa vadeli borçlarında azalma gözlenirken, geriye kalan şirketlerdeki artışlar oldukça küçük oranlarda seyrediyor. Aslında ortalamayı Coca-Cola İçecek’in kısa vadeli borçlarındaki yüzde 190’lık artış yükseltiyor. Çünkü diğer 20 şirketteki ortalama artış oranı yüzde 20 seviyesinde. Coca-Cola İçecek hesaba katıldığında ortalama artış oranı yüzde 29’a yükseliyor.
Geçen sene şirketleri en çok zorlayan faktör, kur farkından doğan zararlar olmuştu. Küresel mali kriz ile aniden yükselen döviz kurları, dövizle borçlanarak büyümeyi alışkanlık edinen Türk şirketlerini fena köşeye sıkıştırmış ve kârlarını adeta süpürmüştü. 2009 yılı sonuçlarına bakarak kur kabusunun Türk şirketleri için geride kaldığını söyleyebiliriz. Anadolu Efes, Eczacıbaşı İlaç, Alarko Holding ve Migros dışında 25 şirketin kur zararında düşüş var. Hatta bu 25 şirketin çoğunda kur zararlarındaki düşüş oranı neredeyse yarı yarıya. Bu da krizden çıkış yolunda Türk şirketlerinin iyi konumda olduğunu gösteren bir başka ipucu. 

SABANCI HOLDİNG
ŞAMPİYON DEĞİŞMEDİ
Sabancı Holding her yıl olduğu gibi kendine has bir bilanço nizamıyla 2009 verilerini paylaştı. Genelde iştirakleri arasında banka bulunan halka açık holdingler, verilerine bankacılık faaliyetlerinden kaynaklanan rakamlardan arındırılmış bir sütun daha eklerler. Çünkü bankacılık faaliyetlerinden kaynaklanan veriler, holdingin aktif büyüklüğünden, net kârına kadar birçok kaleminde büyük oranlarda artışa neden olur. Ve holdingin bankacılık dışı faaliyetlerine ait bilgiye ulaşmak isteyen yatırımcı kendisini çözümü kolay olmayan bir bulmacanın içinde buluverir. Araştırmayı yaparken sizin adınıza Sabancı Holding’den bankacılık dışı nakit ve nakit benzeri varlıklarının büyüklüğünü sorduk. Ancak holdingden bu bilginin kamuya açık olmadığı konusundaki ısrarını yinelemesinden başka bir yanıt alamadık. Hesaplayabildiğimiz kadarıyla holdingde son durum şöyle:
Sabancı Holding’in bankacılık dahil nakit ve benzeri varlıkları 5.2 milyar lira artarak 12 milyar 860 milyon liraya yükselmiş görünüyor. Bu yükselişin nedeni, grubun 5.4 milyar lira civarındaki üç aydan az vadeli, çoğunluğu devlet borçlanma kağıtlarından oluşan finansal varlığının nakit ve benzeri kalemine aktarılması. Grubun, bankacılık dışı faaliyetlerinden kaynaklanan nakit varlığı 8.2 milyar civarında görünüyor. 2008’de bu rakam 7 milyar 140 milyon seviyelerindeydi.

Devamı CNBC-e Business’ın Mayıs sayısında...