Adınız
 
  Soyadınız
 
  E-posta Adresiniz
 
   
 
   

Petrolde ilk 30’a gireceğiz

 

MUHTAR KENT'IN KRIZLE IMTIHANI

İki ay önce Kuzey Irak’ta yapılan keşfin ardından bölgenin en büyük petrol şirketi Genel Enerji’nin tahmini rezervi, 300 milyon varilden 1.5 milyara fırladı. Yani, Mehmet Emin Karamehmet’in de büyük ortağı olduğu şirket, 12 milyar dolarlık petrolün üstünde oturuyor olabilir. Genel Enerji’nin patronu ve CEO’su Mehmet Sepil, artık petrol işinde dünyanın en büyüklerinden biri olma iddiasında.

Burak Mavi

1990’LI yılların sonu... Mehmet Sepil dünyanın çalışılması en güç coğrafyalarında aldığı taahhütleri birer birer yerine getirmiş, adını büyük müteahhitlik işleriyle duyurmuş.
Kürt lider Celal Talabani de Sepil’in adını çoktan duymuş. Tecrübesinden, çalışma disiplininden etkilenip büyüklüğü 10 milyon doları bulan inşaat işlerini kendisine vermeye başladığında takvimler 2001 yılını gösteriyor.
Bundan bir sene kadar sonra da bir sabah kahvaltıya davet ediyor Sepil’i... Aralarında ilginç bir iş görüşmesi geçiyor. Öncelikle Saddam Hüseyin’in iktidarda fazla kalamayacağını anlatıyor Talabani. Saddam devrildikten sonra Kuzey Irak’ta bölgesel bir Kürt yönetimi kurulacağını bu yönetimin cumhurbaşkanının da kendisi olacağını...
Sepil şaşkın şaşkın dinliyor. Talabani kendisinden Taq Taq petrol sahasını işletmesini isteyince şaşkınlığı bir kat daha artıyor. O tarihte Kürtlerin petrol olduğunu bildikleri Kuzey Irak’taki tek saha burası. 1960’larda iki basit kuyu açılmış, petrol bulunmuş ama işletilmeden kapatılmış...
Yeniden işletilmek istendiğinde ise bu kez İran-Irak savaşının tam ortasında kaldığı için petrol çıkarılamamış. Derken 1998 Eylül’ünde Amerika, ünlü Washinghton Anlaşması ile Kürtlere özerk bir yönetim kurma hakkı vermiş. Taq Taq’tan ilk kez petrol çıkarılmaya başlanmış. Ama kısıtlı bir çaba olarak kalmış bu. İşte Talabani, şimdi Sepil’e, Kürtlerin bildikleri en kıymetli sahayı, Taq Taq’ı işletmesini öneriyor.
O güne kadar Mehmet Sepil’in petrolle olan ilişkisi arabasına koyduğu benzinle sınırlıydı. Üstelik bu işin pek çok riski vardı. Her şeyden önce, Saddam Hüseyin hâlâ iktidardaydı. Belki de hiç devrilmeyecekti.
Bu sahadan petrolü çıkarsa bile ambargo altındaki bir ülkeden petrol nasıl ihraç edilecekti? İç piyasaya satmak da mümkün görünmüyordu. Çünkü ortada tek bir rafineri bile yoktu.
Talabani Sepil’in bu düşünceli halini görünce bir kahkaha attı.
“Birkaç milyar varil petrol karşılığında 10 milyon dolar risk” dedi. Üstüne basarak da ekledi: “Şimdi bu sahaya giremezsen Saddam devrildikten sonra seni bu sahaya sokmam.”  
Sepil düşündü, taşındı. Hiç de kötü bir teklif değildi doğrusu.
Durumu Inta Spaceturk’teki ortağı Mehmet Emin Karamehmet’e anlattı. Çukurova Grubu’nun patronu, sözü bittikten sonra tek bir soru sordu.
- Başarma ihtimalimiz ne?”
- Yüzde 30 civarında.
- Tamam o zaman yapalım.
Genel Enerji işte böyle kuruldu. Şirketin yüzde 70’i Karamehmet’in, yüzde 30’u Mehmet Sepil’indi. Ayrıca şirketin CEO’su da Sepil’di.
Derken her şey Talabani’nin söylediği gibi gerçekleşti. Nisan 2003’te Saddam Hüseyin devrildi. Mehmet Sepil, Saddam devrilmeden bir ay önce Talabani’den Taq Taq sahasını devralmıştı bile. 2004’ün Ocak ayında Kürt Bölgesel Yönetimi ile üretim paylaşım anlaşması imzalandı.
Devrik liderin ardından oluşan kaos ortamında petrol arama çalışmalarının finansmanı için uluslararası piyasadan kredi beklemek fazla iyimserlik olurdu. Yatırımının finansmanını en azından bir ortakla bölüşmek daha iyi bir fikir gibi görünüyordu. 2005 yılında İsveçli petrol şirketi Addax’a Taq Taq’taki haklarının yüzde 45’ini devretti ve yatırımlara başlandı.
Dört yıllık arama çalışmalarının sonunda iki ortağın Taq Taq sahasında bulduğu rezerv 1 milyar varili buldu. Üstelik bulunan petrolün kalitesi çok üst seviyedeydi.

KUZEY IRAK’IN EN BÜYÜK
PETROL ŞİRKETİ
2009’un Mart ayında ise en iyi vuruşunu yaptı. Kürt Bölgesel Yönetimi sahaları petrol şirketlerine verirken hisselerin tamamını değil bir kısmını devretmişti. Bu sık görülen bir uygulamaydı. Hiçbir petrol şirketine sahanın tamamı teslim edilmez, devlet isterse kalan hisseleri başka şirketlere satabilirdi.
Yedi yıl önce Sepil’e en değerli sahalarını veren Kürtler, 2009’da ellerinde bulunan beş ayrı sahaya ait hisselerin bir kısmını paket olarak devrettiler. Karşılığında Sepil’den, masraflar çıktıktan ve paylar dağıtıldıktan sonra Genel Enerji’nin elinde kalacak petrolden 1.1 milyar dolar ödemesini istediler. Sepil, tek kuruş ödemeden toplam 6 sahaya çeşitli paylarda ortak olmuş ve Genel Enerji Kuzey Irak’ın en büyük petrol şirketi konumuna gelmişti.
Artık oyun çok büyümüştü. Sepil’in bir sonraki adımı Genel Enerji’yi Londra Borsası’nda işlem gören ve Miran sahasında ortak oldukları Heritage Oil ile birleştirme operasyonu oldu.
İki şirket birleşip HeritaGE adını alacak, yeni bir şirket oluşturacaktı. Sondaki GE, Genel Enerji’nin baş harflerini çağrıştırması için büyük yazılacaktı ve HeritaGE, İngiltere’nin FTSE 100 endeksinin en büyük 50 şirketi arasına girecekti. O günlerde Genel Enerji’ye ait Heritage hisselerinin toplam değerinin 3.5 milyar dolar civarında olacağı hesaplanıyordu. Yeni şirketin CEO’sunun da Mehmet Sepil olmasına karar verilmişti.
Ama işler beklendiği gibi gitmedi. Kısa bir süre sonra tarafların birleşmeden vazgeçtiği açıklandı. Sonra bir açıklama daha... İngiliz mali denetleme kurumu FSA, Mehmet Sepil’e insider trading yaptığı gerekçesiyle ceza verdi. Ve Mehmet Sepil de sessizliğe gömüldü.
Peki bundan sonra ne olacak?
Mehmet Sepil, herkesin merak ettiği soruların cevaplarını CNBC-e Business’a verdi.

Devamı CNBC-e Business’ın Mayıs sayısında...

 
Hemen üye olmak için tıklayınız.
 
     


 
Mahfi Egilmez
  Mahfi
Eğilmez
   
   

FacebookTwitter

 

© 2006-2012 Doğuş İletişim

Doğuş Yayın Grubu Dergileri: National Geographic Türkiye | National Geographic Kids | CNBC-e Business | Motor Boat & Yachting | Robb Report